موضوعات

دوستان

آرشیو

ابر برچسب ها

آخرین مطالب ارسالی

پیوند ها

نظر سنجی
مطالب وب ما را در جهت اطلاع رسانی و اشاعه فرهنگ اصیل اسلامی و قرآنی چگونه ارزیابی می کنید؟






معجزه ای به نام تشویق - یکشنبه 4 تیر 1391
  تعداد بازدید : |طبقه بندی: تربیتی،

همواره كودكان از تشویق و تحسین خوششان مى آید، یكى از مایه هاى شادى و كار كردن با كودكان مشاهده خشنودى در چهره آنها است، به ویژه زمانى كه در كارى موفق مى شوند و ما نشان مى دهیم كه متوجه موفقیت آنان شده ایم. تقریباً درباره همه كودكان این موضوع مصداق دارد كه تحسین، انگیزش و تشویق بیشتر از تنبیه و عیب جویى مى تواند رفتارى را در كودك نهادینه كند كه بزرگسالان خواهان آن هستند.

احتمالاً بیشتر افراد متوجه این نكته شده اند كه تحسین و تشویق در مقایسه با تنبیه و تحقیر ، اثرات بهترى به بار مى آورد، علاوه بر این به نظر مى رسد بسیار بجاست كه در عین حال، در پى یافتن خطاهاى كودك نیز باشیم.

تشویق و تمجید بعضى از نیازهاى اساسى را برطرف مى كند، به گونه اى كه كودكان همانطور كه باید به طرز مناسبى تغذیه شوند و لباس بپوشند به این نیاز دارند كه:

* كسى براى آنها اهمیت و احترام قائل شود، باور كنند كه كسى نسبت به آنان متعهد است و به اندازه كافى دلسوز آنهاست و به شادى آنها فكر مى كند، آنان باید احساس كنند كه دوست داشتنى هستند.

...



* آنان باید به صورتى روشن و مثبت، راهنمایى شوند تا بدانند كه چگونه باید زندگى خود را اداره كنند، آنان نیاز دارند كه بدانند چه كارى را باید انجام دهند، نه این كه چه كارى را نباید انجام دهند.

* باید خشنود و راضى باشند و دیگران را شاد كنند، آنان نیاز دارند بشنوند كه موجب خوشحالى والدینشان شده اند و دوست دارند سعى و تلاش زیاد آنها مورد توجه والدینشان قرار بگیرد.كودكانى كه به آنها بى اعتنایى مى شود، نمى توانند حس كنند كه عزیز شمرده مى شوند، زیرا مورد توجه قرار نمى گیرند. كودكانى كه فقط هنگامى وجودشان احساس مى شود كه مورد انتقاد باشند و فقط پیام هایى منفى درباره رفتار خود مى شنوند، آنها یاد مى گیرند كه چه كارى را نباید انجام دهند، ولى نمى دانند چه كارهایى را باید انجام دهند.براى بسیارى از والدین سخت است كه از فرزند خود تعریف كنند، بعضى ها صرفاً نمى دانند كه چه تعریف یا تحسینى از او كنند، برخى دیگر از ابراز تعریف و تمجید احساس ناراحتى مى كنند و یا اكراه دارند، چون معتقدند:

* تعریف و تمجید، كودكشان را پر مدعا و از خود راضى خواهد كرد.

* فقط زمانى باید از كودك تعریف كرد كه كارى برجسته و دور از انتظار انجام داده باشد.

* رفتار و كار «عادى»، شایسته اظهارنظر خاصى نیست.

* پیش از آنكه بابت یك تكلیف، از كودك تعریف و تحسینى به عمل آید، او باید در بعضى از حوزه هاى مورد نظر والدین نیز موفق شود، در غیر این صورت ممكن است تصور كند كه همه چیز رضایتبخش است و زمانى كه «لازم است» به اصلاح برخى از عملكردهاى خود بپردازد، كوتاهى كند.خود پدر و مادر با فراهم آوردن امكانات و اعمال انضباطى مؤثر، مسئول موفقیت كودك بوده اند.

10 اصل براى تشویق سازنده

با این همه تحسین كردن كودكان، همیشه تأثیر مطلوب ندارد، هنگامى كه كودكان اعتقاد بسیار اندكى به خودشان داشته باشند، هر اظهارنظر مثبتى را درباره خود، به سختى مى پذیرند، تعریف و تمجید را باور نمى كنند و حالت دفاعى آنان به اندازه اى نیرومند است كه به خودشان اجازه نمى دهند «فریب» چیزهایى را بخورند كه به نظرشان نوعى تملق نابجا و نامربوط محسوب مى شود. برهمین اساس اصول دهگانه اى را براى تحسین و تمجید سازنده عنوان مى كنند:

1.      كردار و عملكرد او را مورد تحسین قرار دهید نه خودش را.كودكان نیاز دارند كه به خاطر همان چیزى كه هستند، صرف نظر از آنچه مى توانند انجام دهند، مورد تأیید و پذیرش قرار گیرند، اگر والدین تنها زمانى كه كودكشان استعداد و شایستگى ویژه اى از خود نشان مى دهد او را قبول و تأیید كنند، آنگاه رسیدن به كمال براى كودك به كارى یكنواخت و كسل كننده تبدیل مى شود.

2.      فرایند (سعى و تلاش) را مورد تحسین قرار دهید نه محصول كارش را. وقتى كودكان كوچك هستند، فرآیند آزمودن براى آنها حیاتى و بسیار مهم است. آنان نمى توانند به طور كامل و شایسته بنویسند، نقاشى كنند یا ریاضیات را درك كنند.

در آغاز كار، آنچه تولید مى كنند، كمتر از فرایند یادگیرى اهمیت دارد، اما بعدها نتیجه كارشان هم اهمیت پیدا خواهد كرد. انتقاد سازنده راه پیش رفتن را به كودك نشان مى دهد و تلاش هایى را كه كودك تا آن نقطه به عمل آورده، مورد تقدیر و تمجید قرار مى دهد.

3.      عملكرد مشخصى را مورد تمجید قرار دهید.با ذكر جزئیات شرح دهید كجاى كارى كه كودك انجام داده خوشحال كننده است، به طورى كه كودك بداند چه كارى را به طرز صحیح انجام نداده است و دوباره چه كار باید كند.

4.      كودك را با صراحت و بدون اما و اگر و كنایه مورد تحسین قرار دهید.براى گرفتن بهترین نتیجه، تمجید و تحسین باید به طور صریح ابراز شود. حرف هایى مثل «خوب عمل كردى - تعجب مى كنم كه تنبلى نكردى!» یا «مشق امشب را خوب نوشتى، چرا قبلاً از این كارهاى خوب نمى كردى » هرگونه تأثیر مثبتى را كه ممكن است تعریف و تمجید داشته باشد، خنثى و بى اثر مى كند.

5.      تعریف و تمجید باید واقعى و صادقانه باشد.همانطور كه درباره بزرگسالان صدق مى كند، تمجید دروغین از كودك، نوعى اهانت ناخوشایند به او محسوب مى شود. تمجید دروغین، خودآگاهى كودك را از بین مى برد. اعتماد او را به پدر و مادر (یا هر فرد بزرگسال دیگر) از بین مى برد و ممكن است ترس از شكست را در او افزایش دهد.

6.      تحسین را به صورت خودانگیخته ابراز كنید.تعریف و تمجید را بدون وقفه به زبان بیاورید نه پس از تعمق و اندیشه و آن را در حضور كودك به زبان بیاورید. نه آن كه وقتى از او دور شوید یا از اتاق دیگرى بگویید؛ بلكه او باید بتواند طرز گفتن شما را ببیند و آن را با تمام وجود حس كند.

7.      روش هاى فیزیكى را فراموش نكنید.تماس بدنى و حالت چهره نیز مى تواند بیانگر تحسین باشد. در آغوش كشیدن، لبخند زدن و بوسیدن مهم است. این كارها بیانگر محبت و قدردانى هستند، كمتر جنبه قضاوت دارند و بیشتر از بیان شفاهى حالت خودانگیخته دارند.

8.      پیشرفت هاى مقطعى كودك را نیز مورد تمجید قرار دهید.پیشرفت كودك را در هر مرحله، شایسته تعریف و تمجید بدانید. از این طریق، كودك احساس آرامش مى كند.

9.      بگذارید كودك موفقیت را از آن خود بداند.نگویید «فوق العاده است، تو قبول شدى! من گفتم كه از روش هاى من براى موفقیت استفاده كن» یا «اگر من وادارت نكرده بودم كه براى درس شنا بروى، این مدال را نمى توانستى بگیرى» یا «او در خواندن فوق العاده است، چون من پنج سال هر شب برایش كتاب مى خواندم.» بگذارید كودك كامیابى خود را باور كند.

10.  براى بى اثر كردن آسیب هر انتقاد، چهار بار «تحسین و تشویق» لازم است.پژوهش نشان داده است كه براى ترمیم آسیب هر انتقاد غیرمنصفانه و سرزنش كودك، چهار بار «تحسین و تشویق» ضرورى است، این امر درباره همه ما بدون درنظر گرفتن سن صادق است، عیب جویى شدید موجب مى شود كودكان احساس كنند كه غیرقابل دوست داشتن هستند، براى حفظ خودباورى در آنان، باید نسبت چهار به یك تحسین به عیب جویى را فراموش نكنیم.

به نقل از روزنامه ایران ١/١١/١٣٨٧

نویسنده : الهه جراره   | چاپ این صفحه   | نظرات|

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو